नविन शाक्य

जब तपाईं मन्दिरहरूको यो पुरानो सहरको वरिपरि घुम्नुहुन्छ, तपाईंले त्यस्ता मूर्तिहरू भेट्टाउनुहुन्छ जुन जमिनको सतहभन्दा तल डुबेको जस्तो देखिन्छ मानौं तिनीहरू बिस्तारै पृथ्वीले निलेको छ। यी धसिएका संरचनाहरूले मलाई सधैं आकर्षित गरेका छन् र तिनीहरू किन त्यस्ता भए होलान् भनेर म अचम्ममा पर्ने गरेको छु। अहिलेसम्म मैले यसको कुनै स्पष्ट जवाफ त पाएको छैन तर केही रोचक धारणाहरू भने छन्।

एउटा लोकप्रिय मान्यता के छ भने यी मूर्तिहरू श्रापित हुन्। स्थानीय किंवदन्तीहरूका अनुसार, सजायको रूपमा यी मूर्तिहरू जमिनभित्र धसिएका हुन् र तिनिहरूको प्रायश्चितको अवधि सकिएपछि मात्र तिनिहरू पुनः माथि आउनेछन्। हामी सबै यस्ता कथाहरू सुनेर हुर्किएका छौँ जहाँ शक्तिशाली देवदेवताहरूले समेत आफ्ना गल्तीहरूको परिणाम भोग्नुपर्छ र सायद यी धसिएका मूर्तिहरू पनि त्यही कथाकै एउटा हिस्सा हुन्।

त्यस्तै, अर्को एउटा अझ प्राविधिक दृष्टिकोण पनि छ। मूर्ति स्थापना गर्नु एक संवेदनशील र अत्यधिक धार्मिक विधि हो जसमा कहिलेकाहीँ ब्रह्माण्डीय तत्वहरूसँगको तादात्म्यता पनि जोडिएको हुन्छ। यो सम्भव छ कि निश्चित धार्मिक वा आध्यात्मिक आवश्यकताहरू पूरा गर्न यी मूर्तिहरूलाई विशेष उचाइ वा स्थानमा राखिएको थियो। समयक्रमसँगै, यही तादात्म्यता मिलाउने क्रममा यी मूर्तिहरू सरेका वा धसिएका हुन सक्छन्, यद्यपि यो व्याख्या अलि बढी अनुमानित छ।

भूकम्प वा प्राकृतिक प्रकोपकै कारण यी मूर्तिहरू धसिएका हुन् भन्ने कुरामा भने म विश्वास गर्दिनँ। यो क्षेत्र भूकम्पीय जोखिममा रहेको कुरा सत्य भए तापनि मलाई लाग्छ कि यस कथाको पछाडि केवल एक भौतिक कारण मात्र नभएर अझ धेरै कुरा लुकेको छ।

यदि तपाईंलाई यस बारे थप जानकारी छ वा कुनै फरक धारणा छ भने, म त्यो सुन्न चाहन्छु! यो त्यस्ता रहस्यहरू मध्ये एक हो जसले मलाई सधैं यसैतर्फ आकर्षित गरिरहन्छ, र म यसको वास्तविकता जान्न उत्सुक छु।